| oassis | oasis |
| obedíe, obeíe | obedecía |
| obedién, ben cregut, obedienta, ben creguda | obediente |
| obedíen, féen cas, creíen | obedecían |
| obedienmen | obedientemente |
| obediéns, ben creguts | obedientes |
| obediénsia | obediencia |
| obedín (g) | obedeciendo |
| obedís, obedix | obedece |
| obedíssen, obedíxen | obedecen |
| Obeí – obeíxco, obeíxes, obeíx, obeím, obeíu, obeíxen – obeiría – obeiguéra – obeiré | obedecer |
| obergínga, obergínia, obergínies, aubergínia, auberginga, etc | berenjena |
| objecte, objectes | objeto, objetos |
| objectiu, objectius, objetiu, objetius | objetivo, objetivos |
| oblidá, ovlidá, olvidá - abandoná, relegá, arrinconá, negá, postergá, desconéixe, desaténdre, descuidá, ignorá, omití | olvidar, abandonar, relegar, arrinconar, negar, postergar, desconocer, desatender, descuidar, ignorar, omitir, preterir |
| obligá | obligar |
| obligá | obligar |
| obligadamen | obligadamente |
| obligades | obligadas |
| obligál | obligarlo |
| obligál | obligarlo |
| obligála | obligarla |
| obligánla | obligándola |
| obligánla | obligándola |
| obligánlo | obligándole, obligándolo |
| obligánme | obligándome |
| obligará | obligará |
| obligaré | obligaré |
| obligaríen | obligarían |
| obligassió | obligación |
| obligassións | obligaciones |
| obligat, obligats | obligado, obligados |
| obligatori, obligatoris | obligatorio, obligatorios |
| obligats | obligados |
| obligo | obligo |
| obligue | obliga |
| obliguéu | obligáis |
| oblit | olvido |
| obra, obres | obra, obras |
| obrada, obrades | obrada, obradas |
| obrán (g) | obrando |
| obraríe | obraría |
| obrat, obrats | obrado, obrados |
| obré – menobré | Albañil – obrero ayudante |
| óbren | obran |
| obres | obras |
| obrés | obreros, albañiles |
| obreta, jugá a la obreta en cacharros de cuina | jugar con cacharros de cocina – obra pequeña |
| obrí | abrir |
| óbri | abre |
| obrí, óbrigo, obris, obri, obrím, obríu, obrin – ubert, uberta, óbrim la porta, - aubrí, ubrí | abrir |
| obríe | abría |
| obríen | abrían |
| óbrigo | abro |
| óbrigue | abra |
| óbriguen | abran |
| obriguere | abriera, abriese |
| obrigueren | abrieran, abriesen |
| Óbril | ábrelo |
| obríla | abrirla |
| Óbrila | ábrela |
| obrilates | abrelatas |
| obríles | abrirlas |
| obríli | abrirle |
| obríls | abrirles |
| obrím | abrirme |
| óbrin | abren |
| óbrin | abren |
| óbrin | abren |
| obrín (g) | abriendo |
| obrínse | abriéndose |
| obrirá | abrerá |
| obriríe | abriría |
| óbris | abres |
| obrís, aubrís | abrirse |
| obrísseli | abrírsele |
| obríu | abrís |
| obríxen, óbrin | abren |
| óbron (que ells) | obren (que ellos) |
| obsequi, obsequio, obsequis, obséquios, regalo, regalos | obsequio, obsequios |
| obsequiá | obsequiar |
| obsequiáen, obsequiaben | obsequiaban |
| obsequiáls | obsequiarlos |
| obsequiamos | obsequiarnos |
| obsequie | obsequia |
| observá | observar |
| observabe | observaba |
| observaben | observaban |
| observada | observada |
| observades | observadas |
| observáe, observabe | observaba |
| observáen, observaben | observaban |
| observán (g) | observando |
| observánla | observándola |
| observánlo | observándolo |
| observaríen | observarían |
| observassió | observación |
| observassións | observaciones |
| observat, observats | observado, observados |
| observe | observa |
| obstácul | obstáculo |
| obstaculisá | obstaculizar |
| obstáculs | obstáculos |
| obstán (no) | no obstante |
| obstruín | obstruyendo |
| obstruít | obstruído |
| obstruix | obstruye |
| obteníen | obtenían |
| obtindrán | obtendrán |
| obtíndre, yo obting, obténs, obté, obtením, obteníu, obténen – obtingut, obtinguda – si yo obtinguera, obtingueres, obtinguere, obtinguérem, obtinguéreu, obtinguéren | obtener |
| obtíndrels | obtenerlos |
| obting | obtengo |
| obtinguda | obtenida |
| oca | oca |
| ocasió, ocassió, ocasións, ocassións | ocasión |
| ocasional, ocassional | ocasional |
| ocasionals, ocassionals | ocasionales |
| ocasionám, ocassionám | ocasionarme |
| Ocassioná, ocasioná, | ocasionar |
| ocassionada, ocasionada | ocasionada |
| ocassións | ocasiones |
| ocasso, posta de sol | ocaso, puesta del sol |
| oceano, oceanos | oceano, oceanos |
| ocsidén | occidente, oeste |
| ocsitá, idioma de la Ocsitánia, langue d´Oc, Òc es sí en ocsitá (tamé en aranés) | occitano, occitan, lengua de Òc |
| ocsitana | occitana |
| Octavi, Octavio, que pert les os com ArturO Quintana Font. Famós a Valderrobres, Octavio Serret, de la llibrería serretllibres.com Los dos tenen la creu de Sant Jordi per la defensa del catalá | Octavio |
| octubre | octubre |
| ocult, oculto, amagat | oculto |
| ocultá, amagá | esconder, ocultar |
| ocultabe | ocultaba |
| ocultamen | ocultamente |
| ocultán | ocultando |
| ocupá | ocupar |
| ocupabe, ocupáe | ocupaba |
| ocupaben, ocupáen | ocupaban |
| ocupada, ocupades | ocupada, ocupadas |
| ocupades, ocupáes | ocupadas |
| ocupán | ocupando |
| ocupará | ocupará |
| ocupassió, ocupassións | ocupación, ocupaciones |
| ocupassional | ocupacional |
| ocupat, ocupats | ocupado, ocupados |
| ocupe | ocupa |
| ocurrén, ocurréns | ocurrente, ocurrentes |
| ocurrénsia, ocurrénsies | ocurrencia, ocurrencias |
| ocurrí, ocurrís – me ha ocurrit, me ha passat - ni te se ocurríxque - si a mí me se ocurriguére alguna ocurrénsia | Ocurrir – ocurrirse (idea, pensar) |
| ocurríe | ocurría |
| ocurríen | ocurrían |
| ocurríli | ocurrirle |
| ocurríls | ocurrirles |
| ocurrín | ocurriendo |
| ocurrínseli | ocurriéndosele |
| ocurriríe | ocurriría |
| ocurriríen | ocurrirían |
| ocurrís, ocurríx | ocurre |
| ocurrísque, ocurríxque | ocurra |
| ocurríssen, ocurríxen (me se) | ocurren (se me) |
| ocurrit, ocurrits | ocurrido, ocurridos |
| ocurrix | ocurre |
| Odiá - ódio, ódies, ódie, odiém u odiám, odiéu u odiáu, ódien – ódio - odiát, odiada – si yo odiára, odiáres, odiáre, odiárem, odiáreu, odiáren | odiar |
| odiabe | odiaba |
| odiál | odiarlo |
| odien | odian |
| odio | odio |
| oeste, oest | oeste |
| ofegá, aufegá | ahogar |
| ofegáe, ofegabe, aufegabe, aufegáe | ahogaba |
| ofegás, aufegás | ahogarse |
| ofén | ofende |
| Oféndre – ofeng, oféns, ofén, ofeném, ofenéu, ofénen – ofendría – ofeneguere – ofendré | ofender |
| oféndrel | ofenderlo |
| oféndrela | ofenderla |
| oféndrela | ofenderla |
| oféndrels | ofenderlos |
| oféndrels | ofenderlos |
| oféndremos | ofendernos |
| oféndres | ofenderse |
| ofenedó, ofenedora : que ofén - ofenedós, ofenedores, ofensiu, ofensius, ofensiva, ofensives | el que ofende, ofensivo |
| ofénen | ofenden |
| ofenénlo | ofendiéndolo |
| ofénguen | ofendan |
| ofenguére | ofendiera, ofendiese |
| ofengut, ofés | ofendido |
| ofeníe | ofendía |
| ofensa, ofenses | ofensa, ofensas |
| oferí, oferixco, oferíxes, oferíx, oferím, oferíu, oferíxen – oferit, oferida | ofrecer |
| oferíe | ofrecía |
| oferíen | ofrecían |
| oferíli | ofrecerle |
| oferimén, oferiméns | ofrecimiento, ofrecimientos |
| oferimén, ofrenda, oferiméns, ofrendes | ofrecimiento, ofrenda |
| oferín (g) | ofreciendo |
| oferínse | ofreciéndose |
| oferirá | ofrecerá |
| oferís | ofrecerse |
| oferixco | ofrezco |
| oferíxen | ofrecen |
| oferíxes | ofreces |
| oferta, ofertes | oferta, ofertas |
| ofés, ofengut | ofendido |
| ofesa, ofenguda | ofendida |
| ofesos, ofeses | ofendidos, ofendidas |
| ofissi, ofissis | oficio, oficios, instancia, instancias, ruego, solicitud, súplica, apelación, memorial, arbitrio, escrito, informe, petición |
| ofissial | oficial |
| ofissialmén | oficialmente |
| ofissials | oficiales |
| ofissina, ofissines | oficina, oficinas |
| ofuscá | ofuscar |
| oít (sentit) | oído (sentido) |
| oíts (los) | los oídos |
| ojalá | ojalá |
| ola, oles | ola, olas |
| oli, olis (latín oleum) | aceite, aceites |
| oliassa, desperdíssi de la oliva al prensá y tráure l´oli | oliaza, desperdicio de la oliva al prensar y sacar el aceite |
| olímpic, olímpics (jocs) | olímpico, olímpicos |
| olímpica, olímpiques (pistina) | olímpica, olímpicas (piscina) |
| oliós, oliosos | aceitoso, aceitosos |
| oliosa, olioses | aceitosa, aceitosas |
| olivá, olivás | olivar, olivares |
| oliva, olives | oliva, olivas |
| olivé | olivo |
| olivera, olivé, oliveres, olivés – mote de Beseit, oliveres | olivo, olivos |
| oliveres | olivos |
| olives | olivas |
| olivés | olivos |
| olla, olles (cuina) - toll de l´olla del Ulldemó : olla es un forat a la pedra que fa l´aigua | olla, ollas – agujero en la piedra que hace el agua |
| olles | ollas |
| oló, auló | olor |
| olorá, aulorá | oler |
| olorare | oliera, oliese |
| oloreta (la), oloretes (les), auloreta, auloretes (normalmén bona, bones) | olor normalmente bueno |
| olós, aulós | olores |
| Olvidá - olvido, olvides, olvide, olvidém u olvidám, olvidéu u olvidáu, olvíden – olvidat, olvidada, olvit, ovlit | olvidar |
| Olvidada, olvidades | olvidada, olvidadas |
| olvidáe, olvidabe | olvidaba |
| olvidám | olvidarme |
| olvídam | olvídame |
| olvidán (g) | olvidando |
| olvídat de aixó | olvídate de esto |
| olvidat, olvidats | olvidado, olvidados |
| olvidats | olvidados |
| olvidáu | Olvidarlo – olvidáis |
| olvide | olvida |
| olvidém | olvidamos |
| olvidéu, olvidáu | olvidáis |
| olvido, oblit, olvit, olbit | olvido |
| olvidos, oblits, olvits, olbits | olvidos |
| om, oms, olm, olms (latín ulmus) | olmo |
| ombriosa, umbriosa, en sombra (ombra) | umbriosa, en sombra |
| ombrioses, umbrioses, en sombra (ombra) | umbriosas, en sombra |
| Omella, apellit del cardenal de Queretes, (Ben Humeya) si arribe a sé Papa de Roma tindrém un Papa que parle chapurriau | Omella, apellido |
| omitín | omitiendo |
| ompli, ómpli | llena |
| omplí, umplí – (latín umplire) – ómpligo, omplis, ompli, omplím, omplíu, ómplen – omplit, omplida (vore verbo plená) – si yo ompliguera, ompligueres, ompliguera, ompliguérem, ompliguéreu, ompliguéren | llenar |
| omplida | llena, llenada |
| omplíe | llenaba |
| omplíen | llenaban |
| ómpligo | lleno |
| ompliguere | llenara, llenase |
| omplím | llenamos |
| omplín | llenando |
| ómplin, plénen | llenan |
| omplínli | llenándole |
| omplínlos | llenándolos |
| ompliríe | llenaría |
| ompliríen | llenarían |
| omplit | llenado, lleno |
| omplíu | llenáis |
| omplix | llena |
| omplíxen | llenan |
| on, aon, a on - Aón está la berena ? | Donde – Dónde está la merienda ? |
| onda, ondes – Microondes o microondas | onda, ondas – Microondas |
| ondeá, ondejá una bandera | ondear una bandera |
| ondulá | ondular |
| ondulán | ondulando |
| onomástica, san, patronímic | onomástica, santo, patronímico |
| onse, onze, once | Once 11 |
| Onso, onsos (latín ursus) – osso, ossos | oso, osos |
| operá | operar |
| operada, operades | operada, operadas |
| operare | operara |
| operari, operaris | operario, operarios |
| operassió, operassións | operación, operaciones |
| operat, operats | operado, operados |
| opére, opere – ha sigut Pedro o Pere | Opera – ha sido Pedro o Pere |
| opiná | opinar |
| opinabe, opináe | opinaba |
| opinaben | opinaban |
| opine | opina |
| opinéu | opináis |
| opinió, opinións | opinión, opiniones |
| opino | opino |
| opio | opio |
| Opóndres – yo me opong, opóns, opón, oponém, oponéu, opónen – opondría – oponguéra – opondré - oposás | oponerse |
| oponénse | oponiéndose |
| oponíe | oponía |
| oportú, oportuno, oportúns, oportunos | oportuno, oportunos |
| oportuna, oportunes | oportuna, oportunas |
| oportunamen | oportunamente |
| oportunidat, oportunidats | oportunidad, oportunidades |
| oposá, oposás | oponer, oponerse |
| oposabe | oponía |
| oposissións | oposiciones |
| opositó, opositós | opositor, opositores |
| opresió, opresións | opresión, opresiones |
| oprimí, apretá | oprimir, apretar |
| oprimíe | oprimía |
| oprimínla | oprimiéndola |
| oprimínles | oprimiéndolas |
| oprimit, oprimits, com lo poble catanazi, los ploramiques com la Marta Rovira | oprimido, oprimidos |
| oprimix | oprime |
| opsional | opcional |
| Optá – opto, optes, opte, optém u optám, optéu u optáu, ópten – optaría – optaré – optára | optar |
| óptica, óptiques | óptica, ópticas |
| óptimamen | óptimamente |
| optimisme | optimismo |
| optimista, optimistes, com los catanazis en la república y los paísus cagaláns | optimista, optimistas |
| opto | opto |
| oques | ocas |
| or (latín aurum, símbolo AU) | oro |
| orá | orar |
| orache, tems meteorológic, normalmén se li diu al mal tems, mal orache; bon tems, bon orache | tiempo meteorológico, normalmente malo |
| orácul, oráculs | oráculo, oráculos |
| oradó, oradós, que ore, que oren, que parle, que parlen | orador, oradores |
| orán (g) | orando |
| orangután, orangutáns (de orange, taronja) | orangután, orangutanes |
| oraríe | oraría |
| orassió, orassións | oración, oraciones |
| Órbita, órbites - cassoletes dels ulls : órbites dels ulls | Órbita, órbitas |
| orca, orques (animal, ballena “assessina”) | orca, orcas |
| orden, orde, órden | orden |
| ordená - ordeno, ordenes, ordene, ordeném u ordenám, ordenéu u ordenáu, ordénen – ordenat, ordenada, órden, órde | ordenar |
| ordenabe | ordenaba |
| ordenada, ordenades | ordenada, ordenadas |
| ordenadamen | ordenadamente |
| ordenades | ordenadas |
| ordenadet, ordenadets | ordenadito, ordenaditos |
| ordenadíssimamen | ordenadísimamente |
| ordenadó, ordenadós | ordenador, ordenadores |
| ordenáles | ordenarlas |
| ordenám | ordenarme |
| ordénamu | ordénamelo |
| ordenánli | ordenándole |
| ordenansa, ordenanses | ordenanza, ordenanzas |
| ordenás Cardenal com Omella | ordenarse Cardenal como Omella |
| ordenat, ordenats | ordenado, ordenados |
| ordenátos | ordenaros |
| ordeno | ordeno |
| órdens | órdenes |
| ordi, ordio, hordio, blat | trigo |
| ordinal, ordinals | ordinal, ordinales |
| ordinari, ordinaris | ordinario, ordinarios |
| oreá, airejá | orear, airear |
| oreáda, oreádes | oreada |
| oreát, oreáts | oreado, oreados |
| orella, orelles, aurella, aurelles | oreja, orejas |
| Orellana, orellanes : pells de préssec seques | orejones, pieles de melocotón secos |
| orelleta, orelletes | orejita, orejitas |
| Oreneta, orenetes, oroneta, oronetes, orineta, orinetes – Pedro Saputo pinte una fusteta en un niu de orenetes | golondrinas |
| Orfandat – huérfano | orfandad |
| orfanidat, ufanidat, de ufano o aufanós – Aixó sen va de la orfanidat (Beseit) es una frasse que li hay sentit mol a Carlos de Benito. | ufanía, ufanidad – “Esto se pasa de ufano” |
| organisá, organisás | organizar, organizarse |
| organisámos | organizarnos |
| organisarán | organizarán |
| organisat, organisats | organizado, organizados |
| organisme, organismes | organismo, organismos |
| organissassió, organissassións | organización, organizaciones |
| órgano, órganos – instrumén de música com lo de Fondespala – del cos | órgano, órganos |
| orgull y prejuissi (novela de Jane Austen) | orgullo y prejuicio |
| orgullós, orgullosos | orgulloso, orgullosos |
| orgullosa, orgulloses | orgullosa, orgullosas |
| orién, oriente (este) | oriente (este) |
| orientá | orientar |
| orientál | orientarlo |
| oriental, del orién, del este, orientals | oriental |
| orígen | origen |
| orígens | orígenes |
| original, com lo “orinal” de Valderrobres, lo bassí | original |
| originalíssimes | originalísimas |
| originals | originales |
| Oriná – orinás – pixá, pixás | orinar, orinarse – mear, mearse |
| orinal, orinals, l´orinal es mol original, cansó de Valderrobres, del sagal de la pancha ? | orinal, orinales |
| orinetes, orenetes | golondrinas |
| ornamén, adorno | adorno, ornamento |
| oronetes | golondrinas |
| orquesta, orquestes | orquesta, orquestas |
| orquídea, orquídees | orquídea, orquídeas |
| orta, ortes, horta, hortes | huerta, huertas |
| ortiga, ortigues – latín urtica (que pique) – urticária : picassó | ortiga, ortigas – urticaria |
| oruga | oruga |
| orugues | orugas |
| orujo, orujos | orujo, orujos |
| os, ossos – onso (ursus) es lo animal | hueso, huesos – oso es el animal |
| osá, atrevís | osar, atreverse |
| osabe | osaba |
| osat | osado |
| osats | osados |
| oscur, fosc | oscuro |
| oscura, fosca | oscura |
| oscuramen | oscuramente |
| oscures, fosques | oscuras |
| oscurí | ocurecer |
| oscuridat, oscurina, escurina | oscuridad |
| oscurín, fénse fosc | oscureciendo |
| oscurina, oscurines, tiniebla, tiniebles | oscuridad, tiniebla, tinieblas |
| oscuríssim | oscurísimo |
| oscuríssima | oscurísima |
| oscurix | oscurece |
| oscuríxen | oscurecen |
| oscurs | oscuros |
| ossadía, ossadíes | osadía, osadías |
| ossi | ocio |
| ossilá, oscilá | oscilar |
| ossilán, oscilán | oscilante, oscilando |
| ossioses | ociosas |
| ossiosos | ociosos |
| ossos, óssos | Huesos |
| Oste ! Una de les órdens a les caballeríes | Una de las órdenes a las caballerías |
| osti, ostia, óstia, hostia, hóstia | hostia |
| ostión, hostión | hostión, ostión |
| ostra, ostres, de aon íxen les perles - la perla en chapurriau | ostra, ostras |
| Otejá, ataullá, mirá lluñ desde una eixecada | otear |
| otejo | oteo |
| otoño | otoño |
| otorgat | otorgado |
| ou | huevo |
| ous | huevos |
| ovell, ovells | ovillo, ovillos |
| ovella, ovelles | oveja, ovejas |
| ovet, ovets | huevecito, huevecitos |
| oxigenada | oxigenada |
| oxígeno | oxígeno |
| oyén | oyente |
| oyéns | oyentes |
dimarts, 27 de novembre del 2018
dicsionari chapurriau castellá, O
Etiquetes de comentaris:
ben cregut,
creíen,
féen cas,
oasis. obedíe,
obedién,
obedíen,
obeíe
Ubicació:
44588 Beceite, Teruel, España
dicsionari chapurriau castellá, ñ
| ña molta gen | hay mucha gente |
| ñabé | haber |
| ñabén broma, va aná al monte y se fa fótre chopet, ameradet | habiendo niebla, fue al monte y se mojó mucho |
| ñabénne tres, no sé cóm no ne has triat cap | habiendo tres, no sé cómo no has elegido ninguno |
| ñabíe molta broma, boira, paora, dorondón | había mucha niebla |
| ñabíen mols códuls | había muchas piedras |
| ñabut | habido |
| ñaclada | mordisco |
| ñaclades | mordiscos |
| ñague una cosa | haya una cosa |
| ñaguen dos coses | haya dos cosas |
| ñaguere mes – ñaguere ! | hubiera o hubiese más – que hubiera más ! |
| ñagueren mes | hubieran o hubiesen más |
| ñagut, ñabut – Este añ ha ñabut bona saó y les olives s´han fet mol majes (grans) | Habido – este año ha habido buena sazón y las olivas se han hecho muy majas (grandes) |
| Ñan dos coses | hay dos cosas |
| ñaulá un gos | quejarse un perro |
| ñaulán | aullando |
| ñaurá | habrá |
| ñaure, ñabé | haber |
| ñauríe | habría |
| ñauríen dos coses | habría dos cosas |
| ñervi, ñirvi, ñervis, ñirvis | nervio, nervios |
| ñirviós, nerviós | nervioso |
| ñirviosa, nerviosa | nerviosa |
| ñirviossisme, nerviossisme | nerviosismo |
| ñirvis | nervios |
| ñu (animal paregut a un buey) | ñu |
dilluns, 26 de novembre del 2018
dicsionari chapurriau castellá, N
| Nadá – nado, nades, nade, nadém o nadám, nadéu o nadáu, náden – nadaría – nadára – nadaré | nadar | ||
| nadabe, nadáe | nadaba | ||
| nadadó, nadadós | nadador, nadadores | ||
| nadáen, nadaben | nadaban | ||
| Nadal, Nadals – Trong de Nadal, que cague turró y pixe vi blang | Navidad, Navidades | ||
| nafra, ñafra, nafres, ñafres | cicatriz, herida, cicatrices, heridas | ||
| nais, naix | nace | ||
| náisse, náixe | nacer | ||
| naissém, naixém | nacemos | ||
| naisserán, naixerán | nacerán | ||
| náisses, náixes | naces | ||
| naissimén, naiximén | nacimiento | ||
| naissó (per), per aissó, per aixó, per naixó | por eso, por esto | ||
| naix | nace | ||
| Naixco | nazco | ||
| naixcuda | nacida | ||
| naixcudes | nacidas | ||
| naixcut | nacido | ||
| naixcuts | nacidos | ||
| Náixe - naixco, naixes, naix, naixém, naixéu, náixen – naixcut, naixcuda – naixquera, naixquéres, naixquére, naixquérem, naixquéreu, naixquéren | nacer | ||
| naixém | nacemos | ||
| náixen | nacen | ||
| naixeríe | nacería | ||
| naixes | naces | ||
| naixéu | nacéis | ||
| naixíe | nacía | ||
| naixíen | nacían | ||
| naiximén, naiximéns | nacimiento, nacimientos | ||
| naixó, per naixó, per aixó | por esto, por eso | ||
| naixquéres | nacieras, nacieses | ||
| nanet, enanet, enano | enanito | ||
| nano, enano - nano (Valénsia), vore aik | enano | ||
| narcótic, narcótics | narcótico, narcóticos | ||
| narcotisat, narcotisats | narcotizado, narcotizados | ||
| narrades, contades | narradas, contadas | ||
| narradó, narradós | narrador, narradores | ||
| narrassió | narración | ||
| narrassións | narraciones | ||
| narratiu, narratius | narrativo, narrativos | ||
| narrativa, narratives | narrativa, narrativas | ||
| Narráu – narréu | narrarlo, narráis | ||
| nas , nassos, lo home dels nassos ve lo día 31 de desembre, y te tans nassos com díes queden al añ | nariz, narices | ||
| nascut | nacido | ||
| nascuts | nacidos | ||
| nasqueren, naixquéren | nacieran, naciesen | ||
| nasset, nassets | naricita, naricitas | ||
| nassional, nassionals | nacional, nacionales | ||
| nassionalista, nassionalistes | nacionalista, nacionalistas | ||
| nassións | naciones | ||
| nássos, nas, nassos | narices | ||
| natres, natros | nosotros | ||
| natural, naturals | natural, naturales | ||
| naturalesa | naturaleza | ||
| naturalidat | naturalidad | ||
| naturalisám (sense notíssies de Gurb) al cos de Marta Sánchez | naturalizarme | ||
| naturaliso | naturalizo | ||
| naturalmen | naturalmente | ||
| naturals | naturales | ||
| nau, naus, nave, naves | nave, naves | ||
| nau, nou | 9 | ||
| naufragá | naufragar | ||
| naufragán (g) | naufragando | ||
| naufragio, naufragi, naufragios, naufragis | naufragio, naufragios | ||
| náusees, ganes de vomitá | nauseas | ||
| navalla, navalles | navaja, navajas | ||
| navalleta, navalletes – platejá, platejada | navajita, navajitas – plateá, plateada | ||
| nave | nave | ||
| navegán | navegando | ||
| navegassió | navegación | ||
| naves | naves | ||
| ne porte tres | lleva tres | ||
| neboda, nebodes | sobrina, sobrinas | ||
| nebodeta, nebodet | sobrinita, sobrinito | ||
| nebot, nevot, nebots, nevots | sobrino, sobrinos | ||
| negá | negar | ||
| negá | negar | ||
| negaba | negaba | ||
| negabe (ell) negáe | negaba | ||
| negada | negada | ||
| negán (g) | negando | ||
| negánlay | negándoselo | ||
| negánli | negándole | ||
| negassió, les tres negassións de Pedro a Jesús | negación, negaciones | ||
| negat | negado | ||
| negativa | negativa | ||
| negatives | negativas | ||
| negátos | negaros | ||
| Negáu – négau ! | Negarlo – niégalo ! | ||
| nego | niego | ||
| negossi, negossis - comers, transacsió, intercambi, permuta, compra, venta, ganánsia, lucro, comisió, benefissi, dividendo, interés |
negocio, negocios - comercio, transacción, intercambio, permuta, compra, venta, ganancia, lucro, comisión, beneficio, dividendo, interés | ||
| negossiá | negociar | ||
| negossián, negossiáns | negociante, negociando, negociantes | ||
| negossiassió, negossiassións | negociación, negociaciones | ||
| negossiet | negociete | ||
| negossiets | negocietes | ||
| Negra – Fícam una servesa negra – Fícam una servesa, negra | Negra – Ponme una cerveza negra - Ponme una cerveza, negra. | ||
| negre, negres | negro, negros | ||
| negres | negros, negras | ||
| negró, negrura | negrura, oscuridad | ||
| negue | niega | ||
| neguen | niegan | ||
| neguitós, neguitosa, neguitosos, neguitoses - neguit, neguits | nervioso, intranquilo – nerviosismo, intranquilidad | ||
| nell, per an ell | para él | ||
| nella, per an ella | para ella | ||
| nena, nenes | nena, nenas | ||
| nervi, ñirvi, nervis, ñirvis | nervio, nervios | ||
| nerviós, ñirviós | nervioso | ||
| nerviosamen | nerviosamente | ||
| nervioses, ñirvioses | nerviosas | ||
| nerviosos | nerviosos | ||
| nerviossisme | nerviosismo | ||
| Nessedat - estupidés, majadería, disparate, memés, cretinisme, sandés, idiotés, imbessilidat, tontería, tontada, bobada, sabocada | necedad, estupidez, majadería, disparate, memez, cretinismo, sandez, idiotez, imbecilidad, tontería, bobada | ||
| nessessari, nessessaris | necesario, necesarios | ||
| nessessária, nessessáries | necesaria, necesarias | ||
| nessessidat, nessessidats | necesidad, necesidades | ||
| Nessessitá – nessessito, nessessites, nessessite, nessessitém o nessessitám, nessessitéu o nessessitáu, nessessíten – nessessidat, nessessitat, nessessitada | necesitar | ||
| nessessitabe, nessessitáe | necesitaba | ||
| nessessitaben, nessessitáen | necesitaban | ||
| nessessitáem, nessessitabem | necesitábamos | ||
| nessessitáreu | necesitaréis | ||
| nessessitaríe | necesitaría | ||
| nessessitaríen | necesitarían | ||
| nessessite | necesita | ||
| nessessitém | necesitamos | ||
| nessessiten | necesitan | ||
| nessessites | necesitas | ||
| nessessitéu | necesitáis | ||
| Nessessito | Necesito – cuando él necesite | ||
| nessessiton | necesiten | ||
| néssio, néssios, tonto, tontos, néssia, néssies | necio, necios, tonto, tontos, necia, necias | ||
| net, nets | nieto, nietos | ||
| neta, netes | nieta, nietas | ||
| netet, netets | nietecito, nietecitos | ||
| neu, neus - Aon ñague neu no hi aniguéu ! | nieve, nieves | ||
| neumátic, neumátics, neumática, neumátiques | neumático, neumáticos | ||
| neumonía | neumonía | ||
| neutre, neutro, neutres, neutros | neutro, neutros | ||
| nevá , neve, neu, nevada | nevar, nieva, nieve, nevada | ||
| nevades (puntes) | Puntas nevadas | ||
| neván | nevando | ||
| nevats | nevados | ||
| nevera, neveres | nevera, neveras | ||
| nevot, nebot, nevots, nebots | sobrino, sobrinos | ||
| ni | ni | ||
| nial, nials, ous falsos de ges o de pedra per a motivá a les gallines a póndre ous. | huevo falso de yeso o de piedra para motivar a las gallinas a poner huevos | ||
| nigromán, mago | nigromante, mago | ||
| Nigromántica, nigromántiques | nigromántica, nigrománticas | ||
| nils, ni los – ni les | ni los - ni les | ||
| nina, nines de drap | muñeca, muñecas de trapo | ||
| nincho, ninchos (del sementeri), nicho, nichos (de mercat) | nicho, nichos | ||
| Nines – pupiles, nina, pupila | pupila, pupilas | ||
| ningú, dingú | nadie | ||
| ningún, cap | ningún | ||
| ninguna, cap | ninguna | ||
| ninja, ninges | ninja, ninjas | ||
| nino, ninos – ninot, ninots | muñeco, muñecos | ||
| ninotet, ninotets | muñequito, muñequitos | ||
| niñera, niñeres | niñera, niñeras | ||
| Niquitós, niquitosa, neguitós, neguitosa | nervioso, intranquilo | ||
| nit , anit, s'ha fet de nit | noche, anoche, se ha hecho de noche | ||
| nit, nits | noche, noches | ||
| nitet (de) | por la noche | ||
| Nitidés - llimpiesa, puresa, transparénsia, claridat, brillo | nitidez, limpieza, pureza, transparencia, claridad, brillo | ||
| niu, nius - vore follanius | nido, nidos - follanidos es quien coge huevos de los nidos | ||
| niuet, niuets | nidito, niditos | ||
| nivell, nivells | nivel, niveles | ||
| no | no | ||
| No cal – no caldrá - no calíe – no cal patí | no hace falta, no hará falta, no hacía falta, no hace falta sufrir | ||
| No me fa goch , no me chauche | no me apetece | ||
| no'ls, no los | no los | ||
| nobilíssim | nobilísimo | ||
| nobilíssima | nobilísima | ||
| nobilíssimamen | nobilísimamente | ||
| nobilíssimes | nobilísimas | ||
| nobilíssims, mol nobles | nobilísimos | ||
| noblemen | noblemente | ||
| noblesa baturra | nobleza baturra | ||
| nocturno, nocturnos, de nit, de la nit | nocturno, nocturnos | ||
| nol, no lo, no´l vach vore | no lo vi | ||
| nols, no los, nol´s vach agarrá | no los cogí | ||
| nom, noms | nombre, nombres | ||
| nombrá | nombrar | ||
| nombrabe | nombraba | ||
| nombraben | nombraban | ||
| nombrántos | nombrándoos | ||
| nombrat, nombrats | nombrado, nombrados | ||
| nombréu | nombráis | ||
| nomená, anomená | nombrar, nominar | ||
| nomenades, anomenades | nombradas, de nombre | ||
| nomenál | nombrarlo | ||
| nomenat, anomenat, nomenats, anomenats | nombrado, de nombre, nombrados | ||
| només, sol | nada más, solo | ||
| nominá | nominar | ||
| nómina, nómines | nómina, nóminas | ||
| nomináls | nominarlos | ||
| nominatiu, nominatius | nominativo, nominativos | ||
| noms | nombres | ||
| nora, nores | nuera, nueras | ||
| Noranta, 90 | 90 noventa | ||
| nordeste, nordest | nordeste | ||
| norma, normes | norma, normas | ||
| normal, normals | normal, normales | ||
| normalisá lo chapurriau, escriure segóns una norma, no mos cal | normalizar el chapurriau, escribir según una norma, no nos hace falta | ||
| normalissasió | normalización | ||
| normalmen | normalmente | ||
| Norocsidén, nort + ocsidén (oeste), noreste, norest | noroccidente | ||
| nort, nord | norte | ||
| Noruego, noruegos, noruega, noruegues, de Noruega | noruego, noruega | ||
| nosa, fas nosa, estorbes, (noses en plural no se fa aná) | estorbo, estorbar, molestar | ||
| noses | estorbos | ||
| nossió, nossións | noción, nociones | ||
| nossiu, lesiu | nocivo, lesivo | ||
| nossiva, lesiva | nociva, lesiva | ||
| nostalgia | nostalgia | ||
| nostra | nuestra | ||
| nostre | nuestro | ||
| nostre, nostres, nostra, nostres – lo nostre poble, los nostres pobles, la nostra terreta, les nostres yayes | nuestro, nuestros, nuestra, nuestras | ||
| Notá – noto, notes, note, notém o notám, notéu o notáu, nóten – (anotá se conjugue igual) notat, notada – si yo notara, notares, notare, notárem, notáreu, notáren – nota | notar | ||
| nota, notes | nota, notas | ||
| notabe | notaba | ||
| notabes | notabas | ||
| notablemen | notablemente | ||
| notáe, notabe | notaba | ||
| notáen, notaben | notaban | ||
| notán (g) | notando | ||
| notánlos | notándolos | ||
| notari, notaris, notaria, notaries – notaría – notaríes es de notá, anotaríes de anotá | notario, notarios, notaria, notarias – notaría – notarías de notar | ||
| notarial, notarials | notarial, notariales | ||
| notaríe | notaría | ||
| notaris | notarios | ||
| Notat – anotat es apuntat | Notado – anotado es apuntado | ||
| note | nota | ||
| noten | notan | ||
| notifique | notifica | ||
| notíssia, notíssies | noticia, noticias | ||
| notissiota, notissiotes | noticieja, noticiejas | ||
| noto | noto | ||
| nou, está com a nou, lo ponou, pon nou – 9 | nuevo, está como nuevo, el puente nuevo – 9 | ||
| nova, noves | nueva, nuevas | ||
| novanta, noranta, 90 | Noventa 90 | ||
| novedat, novedats | novedad, novedades | ||
| novela, noveles | novela, novelas | ||
| novelán | novelando | ||
| novelat | novelado | ||
| noveles | novelas | ||
| noveleta, noveletes, com les 100 del Decamerón en chapurriau | novelita, novelitas | ||
| novembre | noviembre | ||
| noves (notíssies) | nuevas, notícias | ||
| novet, novets | nuevecito, nuevecitos | ||
| noveta, novetes | nuevecita, nuevecitas | ||
| novia, novies | novia, novias | ||
| novio, novios | novio, novios | ||
| novissiat, a dins del convén | noviciado, dentro del convento | ||
| novíssies, monges | novicias, monjas | ||
| nuclear | nuclear | ||
| nuclears | nucleares | ||
| nugo, nugos (anugá, lligá) | nudo, nudos (anudar, atar, ligar) | ||
|
|||
| núgol, núgols, se anugole | nube, nubes, se nubla | ||
| Nugolada : núgols que venen en l´aire, lleván, garbí, etc | nubes que vienen con el aire | ||
| nugolet, nugolets | nubecilla, nubecillas | ||
| núgols | nubes | ||
| nugos | nudos | ||
| nuguet, nuguets – los de los dits de les máns | nudito, nuditos – nudillo, nudillos | ||
| numerals | numerales | ||
| número, números | número, números | ||
| numerós, numerosos | numeroso, numerosos | ||
| numerosa, numeroses | numerosa, numerosas | ||
| numerossíssim, numerossíssims, abundán, abundáns - vore caterva | numerosísimo, numerosísimos | ||
| nupsial, núpsies, de matrimoni | nupcial | ||
Etiquetes de comentaris:
nadabe,
nadáe,
nadára,
nadaré,
nadaría,
nade,
nadém o nadám,
náden,
nades,
nadéu o nadáu,
nado
Ubicació:
44588 Beceite, Teruel, España
Subscriure's a:
Comentaris (Atom)
